Czy wiesz, że...

...Do smażenia najlepiej nadają się: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, margaryny do smażenia. Należy unikać tłuszczów zwierzęcych (smalec, słonina) ze względu na profilaktykę wielu chorób cywilizacyjnych, a przede wszystkim chorób układu krążenia. Wyjątkiem są oczywiście potrawy, które bez smalcu smakują zupełnie inaczej – kuchnia węgierska.

  • Repka
  • Fundacja Liberi
  • Green Way
  • Trener osobisty
  • Fundacja Miłorząb

logo express

Home Czytelnia Dieta w cukrzycy typu 2

Dieta w cukrzycy typu 2

Cukrzyca to choroba metaboliczna, w której występuje przewlekła hiperglikemia – za wysoki poziom glukozy we krwi oraz dochodzi do zaburzeń metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek.

Cukrzyca typu I jest insulinozależna, tzn. że niezbędne jest podawanie choremu insuliny. Występuje u ok. 10-15% chorych na cukrzycę. Zwykle ujawnia się u dzieci i młodych ludzi. Ten typ cukrzycy charakteryzuje się całkowitym brakiem wydzielania insuliny przez trzustkę.

 

Cukrzyca typu II jest insulinoniezależna, tzn. że nie wszyscy chorzy muszą mieć podawaną insulinę. Często, zwłaszcza na początku choroby, wystarczają leki zwiększające wydzielanie insuliny przez trzustkę. Cukrzyca typu II występuje u ok. 80-85% chorych. Zwykle ujawnia się u osób dorosłych. Ten typ cukrzycy charakteryzuje się opornością na działanie insuliny – insulinooporność. Większość osób z cukrzycą typu II jest otyła, a sama otyłość zwiększa oporność na działanie insuliny. U części chorych wydzielanie insuliny, pomimo że jej poziom może być prawidłowy, jest za małe, aby wyrównać oporność na jej działanie. U innych wrażliwość na insulinę może być prawidłowa, ale jej wydzielanie jest zbyt małe. Wrażliwość na insulinę może być zwiększona poprzez zmniejszenie nadmiernej masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej i odpowiednie leczenie.

 

Leczenie dietetyczne cukrzycy

Podstawą terapii każdej z form cukrzycy jest dieta. Ogólne zalecenia dietetyczne sprowadzają się do:
  • Obniżenia nadmiernej masy ciała – dążenie do należnej masy ciała;
  • Zapobieganie stanom hipoglikemii (niedocukrzenia) oraz hiperglikemii (nadmiar cukru we krwi);
  • Niedopuszczenie do rozwoju miażdżycy.
Zalecenia dietetyczne dotyczące chorych z cukrzycą insulinozależną powinny uwzględniać:
  • Regularne spożywanie posiłków;
  • Zwiększone zapotrzebowanie energetyczne (chodzi o dzieci i młodzież – ich potrzeby związane ze wzrostem i rozwojem organizmu muszą być bezwzględnie pokryte);
  • Konieczność równomiernego rozkładu węglowodanów we wszystkich posiłkach w ciągu dnia i przed snem;
  • Konieczność uwzględniania przekąsek w ciągu dnia i przed snem;
  • Ustalenie czasu spożywania posiłków i ich wielkości;
  • Dostosowanie podaży energii do indywidualnej aktywności fizycznej.

U osób chorych przyjmujących insulinę częstość posiłków oraz ilość węglowodanów spożywanych podczas każdego posiłku musi być bardzo dokładnie dobrana do ilości podawanej insuliny w poszczególnych wstrzyknięciach. Pora posiłków i wstrzyknięć insuliny powinna być stała. Nadmierna ilość węglowodanów w stosunku do ilości przyjmowanej insuliny prowadzi do hiperglikemii, a w dalszej konsekwencji do kwasicy. W sytuacjo odwrotnej, gdy ilość węglowodanów w pożywieniu jest zbyt mała w stosunku do dawek insuliny, dochodzi do stanów hipoglikemii, a w razie opuszczenia posiłku lub omyłkowego wstrzyknięcia nadmiernej ilości insuliny, hipoglikemia może przejść w śpiączkę ( należy pamiętać, że jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia i bez natychmiastowej pomocy prowadzi do śmierci).

Zalecenia dietetyczne dotyczące chorych z cukrzycą typu II:
  • Zwykle zmniejszone zapotrzebowanie energetyczne – otyłość;
  • Brak wymagania równomiernego rozłożenia węglowodanów na wszystkie posiłki;
  • Redukcja nadmiernej masy ciała;
  • Regularność spożywania posiłków wskazana, ale niekonieczna;
  • Ograniczenie przekąsek i jedzenia przed snem;
  • Unikanie cukrów prostych.

Dieta w cukrzycy, zwłaszcza insulinozależnej, musi być ustalona dla każdego chorego indywidualnie z uwzględnieniem płci, wieku, masy ciała i aktywności fizycznej. Wartość energetyczna diety oraz zawartość składników pokarmowych, szczególnie węglowodanów, powinna być każdego dnia podobna i podobnie rozplanowana w ciągu dnia, co pomaga w uzyskaniu prawidłowego poziomu glukozy we krwi.

Zapotrzebowanie energetyczne osób dorosłych w zależności od masy ciała oraz stopnia aktywności fizycznej przedstawia się następująco w kcal/kg masy należnej/24 h:

 

Osoby

Mało aktywne

Średnio aktywne

Bardzo aktywne

Otyłe

Prawidłowa masa ciała

Z niedowagą

20-25

30

35

30

35

40

35

40

45-50

 

Pokrycie zapotrzebowania energetycznego w cukrzycy opiera się na udziale:
  • Białka 15-20%
  • Tłuszczów 20-30%
  • Węglowodanów 50-60%

 

W celu ułatwienia obliczenia węglowodanów w pożywieniu wprowadzono pojęcie wymiennika węglowodanowego, zwanego jednostką chlebową, co odpowiada ilości produktu zawierającego 12 g węglowodanów, tj. 48 kcal.

W cukrzycy typu I liczba posiłków powinna wynosić 6-7 dziennie, a w cukrzycy typu II 4-5 dziennie.

Przykładowy rozkład energii na poszczególne posiłki przy 40 j. ch. w zależności od ilości posiłków:

 

Posiłek/ilość posiłków

4

5

6

7

Podaż energii (%)/ilość jednostek chlebowych

I śniadanie

25/10

25/10

25/10

20/8

II śniadanie

15/6

10/4

10/4

10/4

Przekąska

-

-

-

5/2

Obiad

30/12

25/10

25/10

25/10

Podwieczorek

-

15/6

10/4

10/4

Kolacja

30/12

25/10

25/10

25/10

Przekąska

-

-

5/2

5/2

 

Zapotrzebowanie na białko u osób z cukrzycą jest podobne jak u osób zdrowych i wynosi u osób dorosłych 0,8 g/kg należnej masy ciała. Połowa białka powinna pochodzić z produktów zwierzęcych (twarogi, chude mięso, drób, ryby, jaja).

Podaż tłuszczów nie powinna przekraczać 1/3 całości pokrycia zapotrzebowania energetycznego. Tłuszcze zawierające kwasy nienasycone powinny być źródłem co najmniej 10% energii. Należy również ograniczyć dobową podaż cholesterolu do 300 mg.

 

Spożycie węglowodanów prostych powinno być ograniczone do 10% ogółu podaży energii. Spożycie cukrów prostych (napojów słodkich, cukru, słodyczy) powoduje szybki wzrost glukozy we krwi, a potem szybki spadek. Duża ilość węglowodanów złożonych w diecie zapobiega przed gwałtownymi skokami glukozy we krwi, zwłaszcza przy równoczesnej obecności błonnika pokarmowego.

Wzrost glikemii poposiłkowej można ograniczyć opóźniając trawienie i wchłanianie składników pokarmowych poprzez spożywanie różnorodnych posiłków skomponowanych najlepiej ze wszystkich składników pokarmowych (węglowodany, w tym błonnik pokarmowy, białka, w tym białka roślinne i zwierzęce, tłuszcze roślinne, składniki mineralne i witaminy).

Reasumując zalecenia dietetyczne w cukrzycy, należy pamiętać, że:
  • Posiłki powinny być częste, ale nieobfite;
  • Pora posiłków powinna być stała;
  • Nie należy przejadać się;
  • Do każdego posiłku należy zjadać warzywa;
  • Należy jeść produkty zbożowe pełnoziarniste;
  • Należy ograniczyć spożycie tłuszczu i alkoholu.

Tekst: Maria Jagiełło dietetyk Łódź

www.jadlospisy.pl

program„Uwaga! Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies. W swojej przeglądarce możesz ustawić poziom ochrony przed plikami cookies, aż do ich całkowitego blokowania. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na zamieszczanie plików cookies w komputerze użytkownika.”