Czy wiesz, że...

...Marchew na jarzynę zawsze gotuje się rozdrobnioną, co skraca czas obróbki cieplnej, zalewając tylko do ochłonięcia wrzącą wodą. Wyjątkiem jest młoda marchew, którą można gotować i podawać  w całości.

  • Repka
  • Fundacja Liberi
  • Green Way
  • Trener osobisty
  • Fundacja Miłorząb

logo express

Home Czytelnia Dieta w miażdżycy

Dieta w miażdżycy

Miażdżyca jest chorobą ogólnoustrojową o licznych czynnikach etiologicznych i złożonej patogenezie. Jej charakterystyczną cechą jest ogniskowe gromadzenie się w ścianie tętnic cholesterolu, komórek mięśni gładkich, monocytów, limfocytów, tkanki włóknistej i soli wapnia. Powstająca zmiana, nazywana zmianą miażdżycową, doprowadza do zwężenia światła naczynia i upośledza przepływ krwi przez tętnicę, a ostatecznie odpowiada za niedokrwienie narządów i tkanek położonych za zmianą miażdżycową. Klinicznymi objawami miażdżycy są, m.in. niewydolność wieńcowa, zawał serca, udar mózgu i inne powikłania narządowe.

Zasada diety.

W profilaktyce i leczeniu miażdżycy należy stosować dietę ubogotłuszczową z ograniczeniem cukrów prostych i cholesterolu oraz zwiększeniem zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Niezbędna jest zmiana modelu żywienia.

Polega ona przede wszystkim na:
  • ograniczeniu spożycia tłuszczów ogółem do 15 – 30% energii ogółem;
  • ograniczeniu spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych do 6 – 7 % energii ogółem;
  • osiągnięciu i utrzymaniu spożycia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych na poziomie ok. 8% energii ogółem, w tym 6 – 7% energii ogółem powinny stanowić kwasy z rodziny n-6, a ok. 1% energii ogółem kwasy z rodziny n-3;
  • ograniczeniu spożycia cholesterolu do ilości poniżej 300mg/dzień, a u osób opornych na leczenie poniżej 200 mg/dzień;
  • kwasy tłuszczowe jednonienasycone powinny wnosić do diety 10 – 15% energii ogółem.

Białko ma niewielki wpływ na stężenie lipidów we krwi. Jednakże białku roślin strączkowych, zwłaszcza soi, przypisuje się właściwości hipolipemiczne. Zalecane spożycie białka w miażdżycy jest zgodne z zasadami żywienia ludzi zdrowych. Powinno ono stanowić10 – 15% wartości energetycznej diety, 55 – 75% energii ogółem powinny dostarczać węglowodany. W większości powinny to być węglowodany złożone, a spożycie cukrów wolnych nie powinno przekraczać 10% energii ogółem.

Ważną rolę w obniżaniu poziomu cholesterolu ogółem oraz cholesterolu frakcji LDL we krwi odgrywa błonnik pokarmowy. Jego dzienne spożycie powinno wynosić ok. 40 g i powinno być pokrywane z różnych źródeł, tj. warzyw, owoców, pieczywa z pełnego ziarna, gruboziarnistych kasz, nasion roślin strączkowych i orzechów.

 

Tabela 1. Występowanie cholesterolu (w mg) w 100 g niektórych produktów spożywczych.

 

Produkt spożywczy

Cholesterol

(mg/100 g)

Produkt spożywczy

Cholesterol

(mg/100 g)

Mózg

Jaja

Wątroba cielęca

Słonina

Wołowina

Masło

Sery żółte

Boczek gotowany

Cielęcina

baranina

2200

680

350

200

125

100-300

110

100

90

70

Śmietana 18%

Wieprzowina

Drób

Ryby

Majonez

Smalec

Mleko pełne

Mleko odtłuszczone

Ser biały

Produkty roślinne

70

60

60-90

35-60

50

40

15

0.3

0.1

bardzo małe ilości

 

W zapobieganiu miażdżycy duże znaczenie mają witaminy antyoksydacyjne, do których należą: wit. E, C oraz b-karoten, a także flawonoidy zawarte w warzywach, owocach, produktach zbożowych, herbacie, kawie, winie, piwie i orzechach. Pewne znaczenie w zapobieganiu miażdżycy mają także witaminy B6, B2, B12 i kwas foliowy. U osób z genetycznie uwarunkowaną obniżoną aktywnością enzymów biorących udział w przemianach homocysteiny pokrycie zapotrzebowania na te witaminy może zapobiegać nadmiernemu gromadzeniu tego aminokwasu we krwi.

Technologia sporządzania potraw

Potrawy należy sporządzać metodą gotowania w płynie lub na parze, smażenia i duszenia bez tłuszczu oraz pieczenia w folii. Zupy i sosy należy podprawiać zawiesiną z mąki i mleka lub wody. Można zagęszczać podprawą zacieraną sporządzoną z  mąki i oleju. Z drobiu należy zdejmować skórę, z mięs usuwać zewnętrzny tłuszcz.

Produkty i potrawy dozwolone i zabronione w diecie

 

Tabela 2. Produkty dozwolone i zabronione w diecie.

Produkty

Dozwolone

Zabronione

Pieczywo

 

 

Mąka

 

Kasze

 

Mleko

 

 

Sery

 

 

Jaja

 

 

Mięsa

 

 

 

Drób

 

 

Ryby

 

Wędliny i wyroby wędliniarskie

 

Masło

 

Śmietanka i śmietana

 

Tłuszcze

 

 

 

Ziemniaki

 

 

 

Warzywa

 

 

Owoce

 

Cukier i słodycze

 

 

 

Przyprawy

 

Wszystkie rodzaje z wyjątkiem zabronionych

 

Wszystkie rodzaje

 

Wszystkie rodzaje

 

Odtłuszczone, świeże, zsiadłe, kefir, jogurt, maślanka

 

Twaróg i biały ser z odtłuszczonego mleka

 

Białka, żółtka w ograniczonej ilości do dwóch na tydzień

 

Chude i o małej zawartości cholesterolu; wieprzowina, wołowina, baranina, cielęcina

 

Chude; kura, kurczak, brojler, indyk, gołąb

 

Chude

 

Chuda szynka wołowa i wieprzowa, polędwica

 

W bardzo ograniczonych ilościach

 

Śmietanka chuda

 

 

Oleje roślinne: słonecznikowy, arachidowy, sojowy, rzepakowy, oliwa

 

Gotowane w wodzie i na parze, puree, gotowane i pieczone w mundurkach

 

Wszystkie z wyjątkiem zabronionych

 

Wszystkie

 

Cukier, miód, dżem, marmolada, syropy owocowe – w ilościach ograniczonych

 

Łagodne

Chleb razowy na miodzie, pieczywo półcukiernicze i cukiernicze

 

 

 

 

Tłuste i napoje z tłustego mleka

 

 

Białe i żółte sery tłuste, dojrzewające i topione

 

Większa ilość żółtek

 

 

Wszystkie tłuste oraz podroby

 

 

 

Tłuste; gęś, kaczka, podroby i skóra

 

Tłuste

 

Pozostałe wędliny i wyroby wędliniarskie

 

 

 

Śmietana

 

 

Zwierzęce: łój, smalec, słonina, boczek oraz margaryny twarde

 

 

Frytki, smażone, odsmażane, placki ziemniaczane

 

 

Groch, fasola, kapusta, grzyby

 

 

 

 

Słodycze z dodatkiem tłuszczu i używek

 

 

Ostre

 

Tabela 3. Potrawy dozwolone i zabronione w diecie.

Produkty

Dozwolone

Zabronione

Napoje

Dodatki do pieczywa

Zupy

Dodatki do zup

Potrawy mięsne

Potrawy półmięsne

Potrawy z drobiu

Potrawy z ryb

Potrawy z warzyw

Potrawy z mąki

Sosy

Desery

Odtłuszczone mleko, kefir, jogurt, herbata, kawa, napary ziołowe, herbata i kawa z mlekiem, soki owocowe i warzywne

Twaróg i biały ser z odtłuszczonego mleka, chuda szynka i polędwica, chude gotowane lub pieczone dietetycznie mięso, jajecznica z białek, jajka na miękko

Mleczne, owocowe, warzywne, owocowe, na wywarach jarskich, krupniki

Kasze, makaron, ziemniaki, grzanki obsuszane

Gotowane pulpety, potrawki, pieczone w folii, duszone i smażone bez tłuszczu

Budynie z mięsa, warzyw i kasz, rissotta

Gotowane, pulpety, potrawki, pieczone w folii, galarety

Gotowane, pulpety, faszerowane, w galarecie, pieczone w folii

Surówki, sałatki, gotowane, duszone, soki i przeciery

Pierogi, makaron, kluski, knedle, gotowane

Na wywarze jarskim, zagęszczane zawiesiną

Surowe owoce, przeciery, pieczone jabłka, kompoty bez cukru

Alkoholowe, czekolada, kakao, napoje słodkie i tłuste

Tłuste sery, wędliny, konserwy

Na wywarach mięsnych, kostnych, grzybowych, z warzyw strączkowych, zawiesiste i tłuste

Grzanki smażone, groszek ptysiowy, ciasta francuskie, paszteciki

Smażone, duszone i pieczone z tłuszczem

Potrawy smażone i duszone z tłuszczem

Smażone, pieczone i duszone z tłuszczem

Smażone, pieczone i duszone z tłuszczem

Smażone

Smażone, odsmażane, naleśniki, potrawy tłuste i słodkie

Majonezowe, na wywarach mięsnych, drobiowych, grzybowych, zagęszczane zasmażkami, z dodatkiem śmietany, słodkie

Tłuste i słodkie ciasta, torty, kremy, bita śmietana, lody, kremy, itp.

Opracowanie: Maria Jagiełło - dietetyk Łódź

www.jadlospisy.pl

program„Uwaga! Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies. W swojej przeglądarce możesz ustawić poziom ochrony przed plikami cookies, aż do ich całkowitego blokowania. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na zamieszczanie plików cookies w komputerze użytkownika.”